Bạn bè cùng hùn hạp làm ăn, giờ không nhìn mặt nhau.

0
658

Câu này nghe riết đến nỗi thành nỗi ám ảnh của những ai muốn tìm đồng đội làm việc chung. Tôi có đi hỏi thử xung quanh, hoá ra chuyện này tỷ lệ rất cao ở VN, không đâu như ở mình, chứ các nước khác rất ít vì họ vận hành kinh doanh khác, đặc biệt là sự minh bạch, không cả nể và có trách nhiệm.

Khi chúng ta xem phim, “hero” ban đầu luôn có những nhiệm vụ thành công (tăng trưởng, phát triển), song tự đạt tới giới hạn, gặp khó khăn, và đối mặt với trùm cuối, thường thất bại ở những lần đầu. Sau đó Hero quay ra nghi ngờ bản thân, người xung quanh, chán nản muốn bỏ cuộc, cuối cùng nhận ra phải chiến thắng nỗi sợ bên trong mình, lột xác, và trở lại giết trùm cuối và dành lấy vinh quang, trở về đời sống thường nhật.

Và đây không chỉ là mạch truyện thường gặp trong phim, mà ngoài đời còn xuất hiện muôn hình vạn trạng, như trên là một mối quan hệ bạn bè, hay mối quan hệ trong kinh doanh.

Sự mâu thuẫn luôn luôn xuất hiện, và với tính cách đặc trưng của người việt như cả nể, trong tập thể luôn luôn phải có một người nỗ lực hết mọi thứ nhưng vẫn luôn có những người chỉ nhơn nhơn chơi bời, người làm ít, người làm nhiều, không ràng buộc bằng các điều khoản rõ ràng, người Việt muốn dĩ hoà vi quý không muốn mất tình cảm, cuối cùng hoá ra mất hết, vừa không được tình mà tiền cũng không.

Đặc biệt khi xảy ra sự cố, thay vì tập trung vào mâu thuẫn hiện tại, họ lại lôi hết những điều chướng tai gai mắt từ quá khứ đến nay để ‘đặt lên’ bàn cân, nhằm chứng minh một điều “tao chịu hết nổi rồi”, còn đối phương thì, ‘Ủa những thứ này ở đâu ra sao lúc cần thì không nói lúc không cần thì lại nói’.

Chuyện nọ xọ chuyện kia, và không sòng phẳng, thẳng thắn, khiến cho các mối quan hệ này khi chơi vui thì không vấn đề, khi đụng chạm đến việc chung, lợi ích riêng, thì bắt đầu rạn nứt và tan nát.

Còn có trường hợp phổ biến là những người hùn tiền nhưng lại không làm gì cả, đây là trường hợp thường xuyên xảy ra. Nhiều người có thói xấu này, cứ nghĩ bỏ tiền vào một chỗ thì nó sẽ sinh lời, họ không làm gì, nhưng khi lỗ thì họ đổ thừa cho đối tác, khi lời thì họ nhảy vào giành giựt. Với dạng người tham lam và vô trách nhiệm, không nên cho họ hùn vốn. Còn nếu hùn vốn mà không làm gì cả, thì thà nói là mượn tiền trả theo lãi suất ngân hàng, tránh trường hợp nhập nhằng linh tinh rồi “tích tiểu thành đại” bao nhiêu cục tức khi thằng thì như trâu, còn đứa thì như tiên.

Gần như là, một tập thể vững mạnh, thường trải qua những quá trình lột xác khá đau đớn, đặc biệt là về con người. Nhưng không có nghĩa là cứ đau đớn là người sẽ ra đi hết. Người Leader quan trọng nhất là biết góp ý thẳng thắn, biết diều dắt, tất nhiên biết nhận sai, và biết tha thứ, cho mình là chính và cho người khác. Để như vậy, điều phối các mâu thuẫn trong nội bộ hay với bên ngoài sẽ trở nên thuyết phục hơn, và bền vững hơn.

Các mối quan hệ “dân sự” được đặt vào trong bối cảnh kinh doanh hoặc thêm yếu tố lợi ích, hay tiền bạc vào sẽ trở nên cực kỳ phức tạp mà các nhóm bạn bè muốn khởi sự chung thường không lường trước được, một phần là vì họ mải lo đối phó với các khó khăn khác cũng như là “daydreamming” cũng khá nhiều không thấy điều gì đáng theo đuổi và điều gì thì không, làm cho các nhóm khi đặt ra mục tiêuu thì mỗi người mỗi kiểu, xong rồi không thống nhất kỹ lại bay vào làm, đâm ra khi trả ra kết quả thì năm người mười ý, mâu thuẫn là vì xâm phạm lợi ích, không nhường nhịn nhau, và mỗi người nói một kiểu.

Các nhóm bạn bè ở VN hay mắc các lỗi này, trong khi ở các nước phát triển, mỗi thành viên đều có tài năng, có ý chí và tầm nhìn tương đối tốt hơn, Critical thinking tốt hơn, sức chịu đựng cũng có hiệu quả hơn, do cả xã hội và hệ thống giáo dục mang lại, khiến cho đội hình “đồng đều”, thay vì ở VN phụ thuộc nhiều vào leader, đặt người này làm trung tâm của trách nhiệm khiến cho các việc quay xung quanh người này, các thành viên thiếu chủ động, ít có sáng kiến, và khi xảy ra sự cố thì xem như “không phải việc của mình”.

Đây là cảm nhận cá nhân sau một thời gian làm việc “đội nhóm” và chứng kiến nhiều cảnh “thương tâm”.

Tôi rất thích xem phim chiến tranh, quân sự, chính trị, và tội phạm. Là vì nó chỉ ra các hướng giải quyết rất logic, bài bản cho các vấn đề “đội nhóm” kiểu này, trong đủ mọi mặt của cuộc sống.

Năm mới, hoá giải những vướng bận cũ, nhẹ lòng hơn.

Và bắt tay vào làm những thứ mới, cùng những con người mới ngày càng tốt đẹp hơn.