Kaizen – Triết lý sống trong phát triển bản thân

0
295

Trong các công cụ quản lý của người Nhật, tôi đặc biệt thích Kaizen. Tôi không phải dân kỹ thuật hay sản xuất nên không tiếp cận khái niệm này ở khía cạnh đó, mặc dù nó xuất phát và được áp dụng triệt để trong lĩnh vực sản xuất hơn 50 năm nay – trước tiên ở Toyota – vì đây là lĩnh vực có rất nhiều thao tác nhỏ để tạo ra thành phẩm, mỗi thao tác đều có thể có vô vàn cải tiến.

Tôi nhìn Kaizen ở khía cạnh phát triển bản thân thì cũng tương tự vậy, cực kỳ hiệu quả và thú vị.

Trước tiên, bạn nào chưa biết Kaizen là gì thì có thể tìm hiểu trên google, nhưng đại khái ngắn gọn thì Kaizen có hai nguyên lý căn bản này thôi: 1/ sự cải tiến (tức là thay đổi để tốt hơn) và 2/ tính liên tục.

Hai nguyên lý này quyện vào nhau, nên thay đổi ở đây hiểu là thay đổi nhỏ, vì nếu thay đổi lớn quá thì rất khó diễn ra liên tục, mà đã không liên tục thì không gọi là Kaizen nữa.

Tính liên tục ở đây có vai trò rất quan trọng. Chắc có lẽ người ta còn chú trọng nó hơn tính thay đổi nữa. Vì thay đổi thường không khó, mà duy trì sự thay đổi ấy mới thực sự gian nan. Vì vậy, khi áp dụng Kaizen thì bạn hãy lưu ý cả hai, nhưng đặc biệt đó chú trọng tính liên tục nhé.

Đối với đời sống cá nhân, tính liên tục theo tôi có thể xác định bằng tuần. Bởi ngày thì ngắn quá, mà tháng thì lại lâu quá. Tuần là đơn vị thời gian vừa đủ để chúng ta hoạch định và hoàn tất được nhiều việc nhỏ, nhưng vẫn không đánh mất bức tranh lớn trong đầu.

Một gợi ý nhỏ của tôi đó là chúng ta nên có những khoảng thời gian cố định cho những việc làm cố định quan trọng, nhưng không khẩn cấp. Lấy ví dụ, đọc sách là một việc quan trọng, nhưng không khẩn cấp, vì vậy bạn có thể thực hiện nó trong những khung giờ nhất định (với tôi thì thường là buổi tối sau khi ăn cơm và cuối tuần). Hoặc tôi cũng thường dành tối thứ sáu hoặc tối chủ nhật để trả lời thư các bạn gửi về. Đó là những khoảng thời gian cố định, giúp tôi dễ thực hiện để duy trì tính liên tục, gần như tuần nào cũng thế.

Nguyên lý thứ hai của Kaizen là thay đổi, hiểu theo nghĩa là thay đổi nhỏ, hay còn gọi là cải tiến. Điều này đòi hỏi bạn làm một việc sau đây, đó là thường xuyên nhìn lại cách thực hiện công việc mà mình đang dự định làm và tự hỏi: “Làm thế nào có thể làm việc này tốt hơn?” hay “Có cách nào khác tốt hơn để làm cùng việc này không?”.

Bạn chỉ cần thường xuyên để tâm vào hai câu hỏi đó, đừng quá quan trọng việc có tìm ra đáp án không để lại sinh ra lo lắng. Tự động câu hỏi sẽ kích thích bộ não bạn suy nghĩ sáng tạo để tìm ra đáp án. Hãy cứ tin ở nó!

Còn nếu bạn muốn thúc đẩy quá trình tìm câu trả lời nhanh hơn nữa thì chịu khó làm thêm một việc, đó là quan sát những ai mà bạn thấy họ làm việc hiệu quả, để ý cách họ làm công việc tương tự, bạn sẽ học được ở học nhiều điều lắm.

Một lưu ý vô cùng quan trọng, đó là ở đây mình đang chú trọng vào thay đổi nhỏ, nên bạn hãy trân trọng những ý tưởng rất nhỏ. Thoạt nhìn quá có vẻ cũng chẳng cải tiến được bao nhiêu, nhưng chính nhờ nguyên lý thứ nhất là tính liên tục mà nó sẽ tích tiểu thành đại, đến một lúc nào đó bạn sẽ thấy mình trở nên hiệu quả hơn rất nhiều sau 3 tháng, 6 tháng, 1 năm.

Tôi tin rằng với người Nhật, Kaizen không còn là một công cụ làm việc đơn thuần nữa mà như một triết lý sống rồi. Nếu bạn để ý những sản phẩm thủ công của Nhật cực kỳ sắc sảo. Tôi tin là họ rất trân trọng những cải tiến nho nhỏ, từng chút một, mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng,…

Vậy nên cũng hãy học trân trọng từng cái nhỏ một nhé. Mến chúc bạn áp dụng Kaizen vào đời sống cá nhân để mỗi ngày thêm hiệu quả.